DİL KUŞU

“Zamanın behrinde, memleketin birinde bir kız yaşarmış. Adını derdim ya, adı masalın içinde saklıdır. Bu kız ne güzelmiş ne çirkin. Ne bir fukaranın kızıymış ne padişahın. Ne üvey ana elinde azapta ne gönül derdiyle yanmakta, ne ottan bir kulübede yaşamakta ne saray avlusunda ipeklerle salınmakta. Senin, benim gibi bir kız. Senin, benim gibi uyumakta masalın başında...” Sesle ve dille derdi büyük bir dünyanın içinden anlatılan bir masal bu. Ağacı, toprağı uyandıran, uyandıkça kanatlanan bir kuşun, dil kuşunun masalı. “Düşle başlayan, sabrın, sırrın ve ateşin imtihanından geçip bir kızın hevesli ağzında biten” masaldan kurulmuş bir oyun Dil Kuşu (Çûkê Zimên). Oyun, Destar Tiyatro'nun Mîrza Metin koordinatörlüğünde geçen sezon Galisya'lı yazar Sèchu Sende'nin “Rüyalarımda Bile Dilimi Kaybetmeyeceğim” adlı öykü kitabından hareketle başlattığı “Dil Oyunları” projesinin üçüncü prodüksiyonu. Sahnelenen ilk iki oyun “Merheba” ve “Çena Dengizî”ydi.

Yazan: Pelin Temur
Yöneten: Ayşenil Şamlıoğlu
Oynayan: Tülin Özen

Yönetmen Yardımcısı: Burcu Salihoğlu
Müzik: Çiğdem Erken
Işık Tasarım: Alev Topal
Sahne ve Kostüm Tasarım: Tomris Kuzu
Koreografi: Esra Yurttut
Görüntü Akışı: Murat İpek
Foto: Nazım Serhat Fırat
Genel Koordinatör & Naivite: Berfin Zenderlioğlu
Görüntü Operatörü: Bayhan Ekici
Işık Operatörü: Recep Söğüt
Ses Operatörü: Ceylan Alas
Kostüm Asistanı: Emrah Çoban
Asistan: Deniz Tanfener, Hazal Soncul

Oyunun fragmanı:


MERHEBA

Sahne uzamında yan yana duran bir Genç Kadın ve Genç Adam; “Dil”in kimliklendirdiği, ötekileştirdiği, “Dil” ile var olan ve yine “Dil” ile yok olan iki siluet.

Ve sesler, dünyanın her dilinden sesler, rüyalarında bile ana dilini unutmayacağını fısıldayan sesler. Ve 'kadın sesleri' ayrı ayrı dillerden, aynı duygularla anlatan kadın sesleri, birinin gözyaşı diğerinin yanağından süzülen kadınların... Kürtçe, Türkçe, Galisyanca...

Merheba oyunu, İrfan Güler ve Pepa Baamonde’nin Türkçeye çevirdikleri Galisya’lı yazar Sèchu Sende’nin “Rüyalarımda Bile Dilimi Kaybetmeyeceğim” adlı kitabındaki “Pusula İğnesi” ve “Galisyanca Konuşmaya Başlamak İçin Pratik Bilgiler” adlı öykülerinden Fatma Onat'ın yaptığı serbest bir uyarlamadır.

Merheba, Mirza Metin'in tasarladığı anadil temalı, dört farklı yazar ve yönetmenin yer aldığı dört oyunlu projenin ilk oyunudur.

Merheba

Sêwirîneriya Projeyê/Proje Tasarım: Mîrza Metîn

Sêwirîner û Derhêner/Tasarlayan ve Yöneten: Mehmet Atak

Adapteker/Oyunlaştıran: Fatma Onat

Monologên Jina Zimanê Wê Jêbûyî/Dili Kesilen Kadının Monologları: Aslı Erdoğan

Dramaturjî: Sevin Okyay & Çetin Ok & Gülsüm Ekinci

Derhênera Alîgir /Yardımcı Yönetmen: Kamer Yıldız Ok

Muzîk/Müzik: Ahmet Aslan & Şirin Pancaroğlu

Sêwirîneriya Bizavê/Hareket Tasarımı: Can Bora

Sêwirîneriya Ronahiyê/Işık Tasarımı: Mîrza Metîn

Sêwirîneriya Dekorê/Dekor Tasarım: Marta Montevecchi

Sêwirîneriya Cil û Bergan/Kostüm Tasarım: Hilal Polat

Sêwirîneriya Makyajê/Makyaj Tasarımı: Suzan Kardeş

Sêwirîneriya Vîdeo/Video Tasarım: Adar Bozbay

Efekt: Gökçe Selim

Koreografiya Fotografan/Fotoğraf Koreografisi: Can Bora

Wêne/Fotoğraf: Nâzım Serhat Fırat

Afîş Grafîk: Metin Çelik

Broşür Grafik: Yazı Köz

Rahênerên Bizavan/Hareket Çalıştırıcısı: Can Bora & Gonca Gümüşayak

Rahênera Zimanê Tirkî/Türkçe Dil Koçu: Güler Kazmacı

Rahênerê Zimanê Kurdî/Kürtçe Dil Koçu: Alan Ciwan

Wergera Kurdî/Kürtçe Çeviri: Kawa Nemir & Alan Ciwan

Wergera Galîsyanî/Galisyanca Çeviri: İrfan Güler & Pepa Baamonde

Fotokêşên Aktuel/Aktüel Fotoğraf: Burçin Korkmaz & Bülent Yazıcıoğlu

Video Montaj: Koray Ayvaz

Bikaranîna Meqyajê/Makyaj Uygulama: Fitnat Budak

Asîstanê Derhêner/Yönetmen Asistanı: Mehmet Emrah Hamşioğlu

Lîstikvanên Li Pişt Sehnê/Sahne Arkası Oyuncuları: Sadin Yeşiltaş & Felat Erkozan & Yazı Köz/Arda Uğurlu & Çetin Ok

Lîstikvan/Oyuncular: Nagihan Gürkan & Rıdvan Erdem Kaynarca & Burcu Eken

Lîstikvana Dengê A Bi Kurdî/Kürtçe Ses Oyuncusu: Berfîn Zenderlioğlu

Lîstikvana Dengê A Bi Gaîsyanî/Galîsyanca Ses Oyuncusu: Alicia Beatriz López Gallego

Lîstikvanên Fotografan/Fotoğraf Oyuncuları: Burcu Eken &  Çetin Ok & Erkan Aydın Duygun & Hadiye Gündüz & Jale Tozantı & Kerim Can Cingöz & Marta Montevecchi & Mehmet Atak & Mehmet Emrah Hamşioğlu &  Mualla Parlak

Dîmena Taybet/Özel Görünüm: Fatmagül Berktay

Koordînatora Giştî û Rawêjkara Çapemeniyê/Genel Koordinatör ve Basın Danışmanı: Nalân Özübek


ARADURAK / RAWESTGEHARAF / ZWISCHENHALT

Şermola Performans & Fringe Ensemble (Almanya) işbirliğiyle

Nivîskar/Yazan/Autor: Mirza Metin

Derhêner/Yönetmen/Regisseur: Frank Hauel

Lîstikvan/Oyuncular/Schauspieler: David Fischer, Mirza Metin, İlker Abay

Sêwirînera Dikê/Sahne Tasarımı/Bühnenbild: Bilge Kutlu & Annika Ley

Werger/Çeviriler/Übersetzung: Alan Ciwan, Sabine Adatepe

Regieassistent: Ceyda Gönen / Projektassistenten: Ekin Şentürk, Hazni Demir

Farklı diller konuşan ve farklı mesleklere mensup Hay, Kam ve Dav fırtınanın yaklaşmakta olduğu haberi üzerine ülkeyi terketmek isterler. Uçsuz bucaksız bir yerde bulunan bir otobüs durağında karşılaşırlar. Birbirlerini anlamaya çabalarlarken, yukarıdan durağa bir not düşer. Not Türkçedir: Dikkat! Otobüs on dakika sonra Aradurak’ta olacaktır. Otobüste bir kişilik yer kalmıştır.

KUNSTSTIFTUNG NRW ve GOETHE INSTITUT ISTANBUL’un maddi desteğiyle.

Yönetmen / Frank Heul

Fringe Ensemble‘ın sanat yönetmeni Frank Heuel, yapımlarıyla birçok festivalden çağrı almıştır. Birçok projesi yurtdışında üretilmiştir.

Heuel, 2002 yılında Theater Haute tarafından „En iyi genç Alman Yönetmen“ adayı gösterilmiştir. “Theaterzwang 2002“ ve “Friends 2004“ festivallerinde sanat yönetmenliği yapmıştır. 2006 yılında “Geschichten+“ ile NRW ödülünü almıştır.

Bonn City Theater‘da, 2007 – 2009 yılları arasında “Club der Utopisten“in, 2010 yılında “Deutsche Revolutionen“in, 2011 yılında ise “Wirklichkeitstest“in sanat yönetmenliğini yapmıştır.

Yurtdışında yaptığı bazı işler:  “Fiction Impossible“ – Litvanya, ”Kirschgarten.2006” – Hollanda ve “Niemands Land/Ziemia Niczyja” – Polonya…

Yakın zamandaki projeleri: “Finnland” (Finland; Briedis, Eriksen, Kittstein, Vonder), “Der Teufel” (The Devil; Dostojewski). “Ein 29. Februar” (A 29th Febuary) and “Die Spieler” (The Player; both Dostojewski) SchauEnsemble ile Leipzig‘ de, “Niemands Land/Ziemia Niczyja” (No One’s Land/Ziemia Niczyja; Holewinska, Kittstein) Teatr Powszechny/fringe ensemble işbirliğiyle ve “Vor den Hunden” (Before the Dogs; 9 farklı avrupa ülkesinden yazarlarla) Schaubühne Lindenfels/fringe ensemble işbirliğiyle “Macbeth over Europe“ 6 farklı Avrupa ülkesinden metinlerle, uluslararası mecrealarda 2015/16 sezonunda.

2016 yılından beri, Kunststiftung NRW “artists-in-residence“ programı kapsamında  İstanbul‘da projeler yapıyor.

www.frank-heuel.de

Fringe Ensemble Kimdir?

Fringe Ensemble, Almanya Bonn’da 1999 yılında kurulmuş bir bağımsız tiyatro topluluğudur. Kuruluşundan bu yana, topluluğun kurucusu ve sanat yönetmeni Frank Heuel, profesyonel ensemble’ı ile birlikte altmıştan fazla oyun ve proje üretmiştir.

Birkaç yıldır, fringe writers adı altında kurulan bir çatıda Avrupa’nın çeşitli yerlerinden yazarların bir araya geldiği, işbirliğiyle çalışan bir yazar grubu kurdular. Bu grup yeni projeler, yeni yazım formatları geliştirmeye başladı.

Bu sayede 2011 yılında çok bakış açılı, çok katmanlı bir proje olan “Finnland” dört Avrupalı yazar tarafından ortaya çıkarıldı.

Uluslararası Fringe Ensemble

Hali hazırda 2001 yılından beri uluslararası çalışmalarda bulunuyor. İlk uluslararası projelerini Hollanda, Litvanya, Polonya ve İsviçre ile işbirliği içinde gerçekleştirdiler. Varşova Powzechny Tiyatrosu’ndan oyuncuların yeraldığı Almanya – Polonya ortak yapımı “Niemands Land / Ziemia niczyja“ 2012 yılında prömiyer yaptı. Almanya – Gana ortak yapımı “Black Water” 2015 yılında Bonn’da ve sonrasında 2016 yılında Cape Coast Gana’da gösterildi.

2016 yılı başından bu yana “Kunststiftung NRW in Istanbul” kapsamındaki İstanbul ikameti boyunca Heuel, İstanbul’da Fribge Ensemble’ın beraber sanatsal çalışmalarda bulunabileceği tiyatrocular ve tiyatro mekanları ile bağlantılar kuruyor. D22 ile gerçekleştirilen “See the world through my eyes / Dünyaya Gözlerimden Bak“, “4Proje Istanbul“un ilki oldu. İkincisi Kumbaracı50 ile birlikte gerçekleştirilen “Lost in Language/Dilde Kayboluş“, Üçüncüsü ise Şermola Performans ile gerçekleştirilen Aradurak oldu.

fringe ensemble Nordrhein-Westfalen Eyalet yönetimi ve Bonn Şehri yönetimi tarafından desteklenmektedir.

Son uluslararası projeler Kulturstiftung des Bundes (Alman Federal Kültür Fonu), Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit, Kulturstiftung Matrong, Stadt Münster, Stadt Leipzig, Bürgerstiftung Leipzig und dem NRW KULTURsekretariat tarafından desteklenmektedir.